Ankara Ekspresi

8,57

( 19 kişi yorum yaptı )

Ankara Ekspresi

Sinema Filmi

1970

‘Tango Tzigane Jalousie’ (1925) (Jacob Gade) melodisi, ‘Milli Emniyet Teşkilatı İstanbul Merkezi Şefi Kurmay Binbaşı’ Seyfi Hüget ve Hilda von Schreiner..
Seyfi ; “Kimsiniz siz?”
Hilda ; “Mata Hari! Gündüzleri doktor geceleri şarkıcı. Üstelik Alman. Romanlardaki casuslar gibi..Hâlâ şüphelenmediniz mi benden? Yakalatmayacak mısınız beni?”
Seyfi ; “Buna dans ederken karar vereceğim. Dünyanın en tehlikeli, en tatlı ve en güzel kadınının şerefine.”

Aynı adlı romanın (dokuzuncu basım 1981) (Esat M. Karakurt) (ilk baskı 1946) bir uyarlaması olan film Hilda’nın Semiramis Pekkan’ın sesi ile söylediği şarkıyla başlıyor ; ‘Keyfine Bak’ (1972) (Söz ; Süheyl Denizci). (Filmin çevriliş ve şarkının plağa okunuş yıl ları aklımızı karıştırıyor.)
Eylül, 1942. Alman Orduları 2-3 günde Norveç’i ve Danimarka’yı, birkaç saatte Hollanda’yı, 20 (kitapta 22) günde Fransa’yı almış ve Dunkerque’den (kitapta dönkerk) Britanya sahillerini gözlüyorlar. Sepp Dietrich (6. sayfada Seep Dictricht ve 25. sayfada Sepp Dietrih olarak yazılmış) kumandasındaki Hücum Taburları da Bulgaristan’a inerek Türk hudutlarına gelmişler. Cumhurbaşkanı İnönü gerekli yanıtı veriyor ; “Hazırlıklıyız ve kararlıyız.”
Ekim’in ilk Pazar gecesi. Ayazpaşa’daki Alman Elçiliğinde denize bakan küçük bir oda. Uzun bir masadaki 3 (romanda 6) kişi ; Binbaşı (romanda Yüzbaşı) Ludwig Kolman, Hilda ve kardeşi Yüzbaşı Maximilian (romanda ise böyle bir kişi yok). ‘Mermerden yapılmış birer heykel gibi’ neredeyse soluk bile almadan Albay Ernest von Klinger’i dinliyorlar ; “Arkadaşlar, büyük Führer’imiz..Türkleri ortadan kaldırmaya karar vermiştir..Şimdi size ‘Ankara Ekspresi’ adını verdiğimiz harekâtın ana hatlarını bildiriyorum..Macaristan ve Çekoslovakya’da yaptığımız gibi vazife başında bulunanlar askeri bir işgalle uzaklaştırılacaktır. [(Romanda) Bu işi Ruslarla dövüşen Alman Ordularını meşgul etmeden bitirmek niyetindeyiz. Önümüzdeki ay zarfında talim görmüş 500 SD (Güvenlik Servisi Karşı Casusluk Örgütü-Sicherheitsdienst) elemanı gizlice İstanbul’a getirilecektir. Bir kısmı Ankara’ya naklolunacak.] Tevkifler iki saat içinde bitirilip Berlin’e ‘Ankara Ekspresi gara girdi’ parolası verilecektir. Türkiye’yi harp ederek değil harp etmeden ele geçirmek istiyoruz.”
İlk iş olarak, ‘Theme from Les Félins’ (1964) (Lalo Schifrin) melodisi eşliğinde, Londra’dan Orta Şark Planı için gönderilen Binbaşı Jackson (romanda Jakson) Ankara Ekspresi’nden kaçırılır. (Romandaki Jackson ise ilk sayfalarda öldürülüyor. Kaçırılan kişi Seyfi’nin ‘ortağı’ ama aslında ‘İngiliz Hava Kuvvetlerine mensup Miralay Clark’dır.)
Seyfi Hüget..Dışardan bakıldığında İngilizlerle havaalanı inşa eden bir müteahhit. Ama aslında Milli Emniyet’te görevli. Ankara’daki Genel Kurmay’da kendisine Jackson’ı bulma ve bir silah deposu haline getirilen Alman Hastanesinde araştırma yapma görevi veriliyor. ‘Ailesi Almanlar tarafından öldürülmüş bir Macar Yahudisi olan İrma’nın yardımını görür. İrma filmde dansöz, romanda ‘Norveç Sefaretinde kâtip’. Kolman’dan aldığı bilgileri Seyfi’ye aktarıyor ; (Tijen Par’ın sesi ile) “Her Almanın yüzünde anamla babamın katillerini görüyorum. Seni sevmeseydim, intikamım için haber kaynağı olmasaydı Kolman koynuma girdiği ilk gecenin sabahında ölü olarak çıkardı yatağımdan.” Filmin başındaki dans gösterisinden sonra Seyfi ile beraberken ‘Historia de un Amor’ (1955) (Carlos Eleta Almaran) melodisi vardı.
Hilda..‘Gözlerinin içine güneş girmiş gibi oluyor, kamaşıyor insanın gözleri.’ Düz sarı saçlar, yağmura tutulmuş kiraz taneleri gibi dudaklar. Gözleri ‘biraz evvel ya çok ağlamış yada çok gülmüş gibi daima ıslak ve parlak’. Gizli Teşkilatın en önemli ajanı. Alman Hastanesinde Genel Cerrahi (romanda Kadın Doğum) uzmanı. Kitabın yazarı bile onun bu yetenekleri karşısında şaşkınlığa düşüp “O kadar genç görünüyor ki ne zaman okumuş ne zaman ihtisas yapmış. Kaç hüviyeti var bu kadının” diyor. Sinemadaki Hilda’nın üstelik çok başarılı bir şarkıcı olduğunu da görünce kimbilir ne hale gelmiştir.
Seyfi, hastaneye yatabilmek için kendini tabanca ile yaralar. (Romanda ise bir şehit teğmenin doğumu yaklaşan karısı Nazan Hanımın ‘kocası’ olarak giriyor hastaneye.) ‘Sen (Ömrüm Benim)’ (Yıldırım Gürses) melodisi ile ameliyathanede iken Dr. Hilda’yı görünce ‘narkoz verilmesini’ kabul etmez ; “Güzelliğiniz çarptı beni. İnsan sizi görebilmek için bin defa milyon defa yaralanabilir..Ameliyat boyunca sizi seyretmek istiyorum..Acıya, gözlerinize bakarak dayanacağım.”
Hastanede yaptığı araştırmada kasalar dolusu silah bulur. Bu sahnede (Alman ve 2. Dünya Savaşı filmlerinin vazgeçilmez şarkısı üstelik Marlene Dietrich’in sesinden) ‘Lili Marleen’ (Leip 1915 / Schultze 1938) var.
O zor koşullarda en olmayacak şey gerçekleşir ; birbirlerine aşık olurlar. Seyfi onu Büyükada’daki büyükannesi ile tanıştırmak ister (romanda ise büyükanne ve Ada yok)..
Hilda ; “Biraz erken değil mi?”
Seyfi ; “Geç bile. Sabırsızım ben.”
Bunları söyleyen delikanlı birkaç sahne sonra bizi şaşırtıyor. “Birbirinize çok yakışıyorsunuz. Seni ancak böyle bir kadına emanet edebilirim” diyen yaşlı kadını “Zamana ihtiyacım var büyükanne” diye yanıtlar. ‘Reyhan’ (1969) filminden anımsadığımız sahilde koşarlarken Paul Mauriat’nın Isadora 33’lüğündeki (1970) “Long Sera L’hiver” (Jacques Plante / Claude Carrère) melodisi duyuluyor.
İrma, Alman Elçiliğinde görmemesi gereken bir şeyi, konuşturmak için işkence yapılan Jackson’ı görür. Durumu Seyfi’ye anlatırken Kolman’ın onları dinlediğini nerden bilsin. Çatışmada İrma ve Kolman ölür.
O günlerde Albay Klinger, Hilda’dan bir Türk’le ‘münasebet tesis etmesini’ ister ; “Gizli Teşkilata mensup bir binbaşı olmasından şüphe ediyoruz.” Seyfi’dir bu kişi. Ama Hilda, romanda yazıldığı gibi “Bir Alman casusu değil seven bir kadındır artık”. Sevdiğini korumak için kardeşinin kırbaçlamasına bile katlanır. ‘Bir eşya gibi Jackson’la değiş tokuş edilmesine ses çıkarmaz.’ Filmin sonunda Almanların planı bozulur ve “Ankara Garına girmesini umdukları ‘Ankara Ekspresi’ ile bir daha dönmemek üzere geri gönderilirler”. Sabah ışıklarına benzeyen bir kişi dışında. Hilda, Seyfi’nin kullandığı otomobilde mutluluğa doğru yol alır. (On yıllar sonra milyonlarca ‘Seyfi’yi iş bulabilmek umuduyla doluştukları ‘Berlin Ekspresi’nde göreceğiz.)

‘The Happy Youth’ (1969) (Theodorakis) melodisi, Büyükanne ve Hilda, biraz sonra da ‘Chase’ var..
Büyükanne ; “Bu şalı seni çok seven bir ihtiyarın hatırası olarak taşımanı istiyorum.”
Hilda ; “Böylesine duygulandığım bir anı hatırlamıyorum. Hayatımın en güzel hediyesi olurdu ama sizi böylesine kıymetli bir hatıradan mahrum edemem.”
Büyükanne ; “Öyleyse bir gün aranızdan ayrılırsam bu şalı hep omuzlarında taşıyacağına ve sevdiğini yalnız bırakmayacağına söz ver.”
(Yazan : Murat Çelenligil)


Film, Esat Mahmut'un aynı isimli romanından uyarlamadır.Bülent Oran'ın verdiği bilgilere göre romanda bir çok değişiklik yapmışlardır alman kadına alaturka şarkı söylettirmek gibi...Fakat romanın yazarı senaryoyu beğenmez bunun üzerine onun beğeneceği romanın aynen uyarlaması bir başka senaryo yazılır fakat ilk yazılan senaryo kullanılır.Film 5 altın portakal alınca Esat Mahmut bu ufak kandırmacaya bir şey demez.

Ödüller

En İyi Yönetmen (8. Antalya Film Şenliği-1971)

En İyi Kadın Oyuncu (8. Antalya Film Şenliği-1971)

En İyi Görüntü Yönetmeni (8. Antalya Film Şenliği-1971)

En İyi Senaryo (8. Antalya Film Şenliği-1971)

En İyi Film (8. Antalya Film Şenliği-1971)

Oynayanlar

Filiz Akın Filiz Akın Hilda
Ediz Hun Ediz Hun Binbaşı Seyfi Bey
Leyla Sayar Leyla Sayar İrma
Kadir İnanır Kadir İnanır Maximillian
Kayhan Yıldızoğlu Kayhan Yıldızoğlu Albay Klinger
Bülent Oran Bülent Oran
Hüseyin Kutman Hüseyin Kutman Jackson
Altan Günbay Altan Günbay Binbaşı Kolman
Aliye Rona Aliye Rona Büyükanne
Haydar Karaer Haydar Karaer
Bora Ayanoğlu Bora Ayanoğlu
Süheyl Eğriboz Süheyl Eğriboz
Erdo Vatan Erdo Vatan
Ali Demir Ali Demir
Zeki Sezer Zeki Sezer
Jeyan Mahfi Tözüm Jeyan Mahfi Tözüm Filiz Akın Seslendirmesi
Tijen Par Tijen Par Leyla Sayar Seslendirmesi
Hayri Esen Hayri Esen Ediz Hun Seslendirmesi
Esen Günay Esen Günay Kadir İnanır Seslendirmesi
Alev Koral Alev Koral Aliye Rona Seslendirmesi
Agah Hün Agah Hün Altan Günbay Seslendirmesi
Semiramis Pekkan Semiramis Pekkan Sesi ile (F.Akın Şarkıları)
Toron Karacaoğlu Toron Karacaoğlu Kayhan Yıldızoğlu Seslendirmesi
Giray Alpan Giray Alpan
İbrahim Kurt İbrahim Kurt
Nermin Denizci Nermin Denizci Hemşire
Erdoğan Esenboğa Erdoğan Esenboğa Bora Ayanoğlu Seslendirmesi
Memduh Ünsal Memduh Ünsal
Timuçin Caymaz Timuçin Caymaz Hüseyin Kutman Seslendirmesi
Haydar Karaer Haydar Karaer

Ekip

Sanat Yönetmeni Annie G. Pertan (Sanat Yönetmeni)
Yapım Ekibi Fethi Oğuz (Yapım Sorumlusu)
Taner Erdemir (Yapım Amiri)
Necati Bostancı (Set Ekibi)
Bedri Uğur (Set Ekibi)
Mesut Metin (Set Ekibi)
Yönetmen Ekibi Kenan Davutoğlu (Yönetmen Yardımcısı)
Kamera Ekibi Ali Özügül (Kamera Asistanı)
Post-Prodüksiyon Recai Karataş (Laboratuar)
Adnan Açıkalın (Laboratuar)
Arif Özalp (Laboratuar)
Bedirhan Koç (Laboratuar)
Altan Sertesen (Laboratuar)
Sadettin Özmutlu (Laboratuar)
Osman Bilen (Laboratuar)
Nevzat Dişiaçık (Laboratuar)
Utku Çelik (Dijital Restorasyon)
Işık Ekibi Kenan Eryılmaz (Işık Şefi)
Ses Ekibi Tuncer Aydınoğlu (Ses Kayıt)
Bican Avşar (Ses Kayıt)
İsmail Karadaş (Ses Kayıt)
Müzik ekibi Semiramis Pekkan (Şarkılar)
Ömer Sezer (Kareografi)

Firmalar

Sine Film (Yapım)
Acar Film (Seslendirme)
Acar Film (Film Hazırlık)
Odeon (Şarkılar)

Son Yorumlar (19)

performer avatar performer 10 Mart 2016 22:30:19

7

rahmetli muzaffer arslan çok romantik bir insan olmalıymış ki çoğu filminde genel olarak aşk ve romantizm konularını işlemiş...bu arada film restore edilmiş.

MGUNAY avatar MGUNAY 07 Ocak 2016 09:39:34

10

Muhteşem bir sinema şöleni. Filiz Akın'ı güzelliğini bu filmde izleyip aşık olmamak mümkün mü. Şahsım adına mümkün değil.

Kleberson avatar Kleberson 17 Haziran 2015 03:42:39

iyi bir film mutlaka izlenmeli filiz akin ödül almisti bu filmle

benimsinema avatar benimsinema 06 Mayıs 2015 10:57:38

9

Bes dalda ödül almis ve hak etmis. Büyük titizlikle calisilmis her haliyle belli.. leyla sayarin son ve tek renkli filmi.. kadir inanirin daha yardimci rolüyle görüyoruz.. filizle edizin ask sahneleri cok gercekci
. Ayrica rol türkan soraya gidecekmi s fakat filiz engellemis ve kendisi oynamis.. bunu yillar sonra türkana söylediginde. Türkan olgunlukla karsiladi.. belki türkan olsaydi ödül alamazdi fakat filizin yesilcamda ilk ve son ödülüdür.. birde semiramis pekkan sarkilariyla renk katmis

kral_affetmez avatar kral_affetmez 07 Kasım 2013 16:25:30

kadir inanır için değil ama filiz akın için izlediğim bir filmdi zaten. kadir inanır role pek gitmemiş belki Aytaç Arman oynasaydı o rolde veya yalçın gülhan da olabilirdi ama kadir inanır yanlış seçim olmuş gibi geldi bana biraz.

kral_affetmez avatar kral_affetmez 07 Kasım 2013 16:24:24

Sinemadaki ilk filmlerinden birisi. genel olarak vasat bir film

Yandex.Metrica