Lumiere Kardeşler halka açık ilk film gösterimlerini 1895'te Paris'te Capucines Bulvarı'ndaki Grand Cafe'de gerçekleştirmesinden sonra diğer buluşların aksine bir yıl sonra ülkemize gelmesi sinemanın ülkemize geç girmediğinin göstergesidir. İlk yıllarda tiyatrocuların ağırlıkta olduğu filmler yabancı melodramların uyarlanmasıyla çekilmiş daha sonra yavaş yavaş kendine has bir tarz ortaya çıkmıştır. Sinemamızı daha iyi anlamak adına yeşilçamdaki ilk sayılan gelişmeleri sıraladık...

Yeşilçamda ilkler ve enler, yeni tespitler yapılana kadar olanları gösteriyor. Bizim de çeşitli kaynaklardan tespit ettiklerimizde var:

* ilk sinema gösterimi yıldız sarayı'nda yapıldı. (1896)
* İlk Türk filmi: Ayastefanos’taki Türk Abidesinin Yıkılışının filme alınması olarak kabul edildi. (1914, Fuat Uzkınay).
* ilk Sürekli film gösterilen  salon: Cinema Pathe (Beyoğlu’nda, Sigmund Weinberg tarafından 1908’de açıldı).
* ilk Yurt dışında çevrilenTürk filmi: Koruyan Ölü (1917).
* ilk afişi basılarak yurdışına satılan türk filmi Binnaz oldu (1919).
* ilk özel yapımevi :Kemal Film(1922)
* ilk film festivali yerli film yapanlar cemiyeti tarafından düzenlendi. "Unutulan sır" adlı film en iyi film seçildi. En iyi kadın oyuncu ödülünü Nevin Aypar, en iyi erkek oyuncu ödülünü Kadri Erdoğan aldı (1948).
* ilk uluslararası ödülü Metin Erksan'ın yönettiği Susuz Yaz aldı. film Berlin film şenliğinde Altın Ayı büyük ödülünü aldı (1964).
* İlk hümanist film Üç Arkadaş (1958)
* ilk vamp kadınTürk sinemasında : Madam Kalitea (Mürebbiye).
* ilk sansür yönetmeliği Mussolini'nin sansür yasasından esinlenerek hazırlandı ve yürürlüğe girdi. (1939).
* ilk film Festivali, Yerli film yapanlar Cemiyetince Yapıldı (1948)
* İlk Kurtuluş Savaşı filmi, Ateşten Gömlek (1923) -Muhsin Ertuğrul
* ilk yarışma, Cumhuriyet Gazetesi ile İpek Film’in ortaklaşa düzenledikleri “Senaryo Müsabakası”dır. (Şevket Süreyya Aydemir yarışmada birinci gelmiştir).
* ilk şarkılı film İstanbul Sokaklarında. (Semiha Berksoy) (1931, Muhsin Ertuğrul).
* ilk seslendirme stüdyosunu İpekçi Kardeşler Nişantaşı'nda açtılar (1932).
* ilk grev filmi Karanlıkta Uyananlar(1964)
* ilk tiyatro kökenli olmayan yönetmen: Faruk Kenç
* ilk "yıldız" oyuncu: Muzaffer Tema
* ilk kadın aktris: Bedia Muvahhit.
* İlk hayat kadını tipi: Mediha (1922, İstanbul’da Bir Facia-yı Aşk, Muhsin Ertuğrul) filminde göründe.
* ilk Amerika’da yapılan Türk filmi Hollywood Rüyası” 1956’da  oldu.
* ilk korku filmi, Drakula İstanbul'da (1953) -Mehmet Muhtar
* ilk ortak yapım: İstanbul Sokaklarında (1931, Muhsin Ertuğrul).
* ilk toplumsal gerçekçi film: Gecelerin Ötesi
* ilk çocuk oyuncu: Ergün Köknar (1934, Aysel Bataklı Damın Kızı, )
* ilk Dini film :Hazreti Yusuf' un Hayatı(1965)
* ilk arabesk film: Bir Teselli Ver (1971)
* ilk polisiye film: İstanbul’da Bir Facia-yı Aşk (1922, Muhsin Ertuğrul).
* ilk seks filmi:Beş Tavuk Bir Horoz(1974)
* ilk kadın yönetmen: Cahide Sonku, Vatan ve Namık Kemal (1951)
* ilk seri, Bican Efendi (1921)
* ilk güldürü: Bican Efendi Vekilharç(1921)
* ilk Sinemasal anlatımın örneği : Kanun Namına (1952, Lütfi Ö. Akad).
* ilk oyuncuları sigorta kapsamına alınan film "Barbaros Hayrettin Paşa", İpek Film Şirketi tarafından alındı (1951)
* ilk uzun metrajlı çizgi film denemesi olarak kabul edilen (1951)’de yapılan “Evvel Zaman İçinde” adlı filmin, Amerika’ya banyo için gönderilen negatifleri kayboldu.
* ilk Dergi yarışması sonucu Türk sinemasına gelen oyuncular: Ayhan Işık, Belgin Doruk ve Mahir Özerdem.
* ilk jön tipi: Suavi Tedü.

* ilk tele objektifin kullanıldığı film: Umutsuzlar (1971, Yılmaz Güney). 
* ilk cezaevinde film çeken yönetmen: Yılmaz Güney.
* ilk Köy konulu Türk filmi: Beyaz Geceler (1965, Lütfi Ömer Akad).
* ilk konulu ve halka açık film::Pençe (1917) Sedat.simavi yönetti
* ilk Şarkıcı-oyuncu modasını başlatan  film: Allah'ın Cenneti (Muhsin Ertuğrul).
* ilk eşcinsellik, Ver Elini İstanbul(1962) filminde gözüktü.
* ilk özgün (batı filmlerini taklit etmeyen)film: İstanbul'un Fethi 1951
* ilk kadın karakteri üzerine kurulmuş film: Mürebbiye (1919)
* ilk sansür ne yazık ki yine Mürebbiye( 1919) filmine uygulanmıştır
* ilk renkli Türk filmi: Halıcı kız(1953)
* ilk tarihi belgesel film Sedat Simavi’nin 1918 yılında çektiği "Alemdar Mustafa Paşa",
* ilk sesli Türk film,  Muhsin Ertuğrul filmi “İstanbul Sokakları (1928)
* ilk korku filmi:Drakula İstanbul’da(1956) 
* ilk masal filmi Pamuk Prenses ve yedi cüceler(1970)
* ilk çevreci film Manisa Tarzanı(1994)
* ilk erotizm  denemesi Şehrazat (1964)
* ilk "usta" sayılan yönetmen Ö.lütfi Akad'tır

En'ler

* Türk sinemasında 1914-2007 arası 93 yılda toplam 6763 film çekilmiştir
* Jeyan Mahfi Ayral bir röportajında 4000 film seslendirme yaptığını söylemiştir.
* Türkan Şoray  200 sinema filmi çekmiştir
* Zerrin Egeliler 1979 yılında 37 filmde oynamıştır.
* Bir yılda Recep Filiz 26 Senaryo yazmış, Naki Yurter 28 film çekmiştir.
* Safa Önal, 395 senaryo yazmıştır.
* Ülkü Erakalın, 157 film yönetmiştir.
* 311 film ile 1972; en fazla Türk filmi çekilen yıl olmuştur.
* 500'ün üzerinde ürettiği  dekor tasarımla rekor kıran Sohban Koloğlu'dur
* Dublaj sanatçıları arasında rekor ise  Jeyan Mahfi Ayral, Adalet Cimcoz ve Nevin Akkaya. Erkeklerde ise Abdurrahman Palay, Toron Karacaoğlu ve Hayri Esen’e aittir.
* En çok film çeken yardımcı oyuncu  Turgut Özatay'dır
* Cahit Berkay; dizi ve belgeseller hariç 150 film müziği bestelemiştir.
* Nejat Saydam'  1962-1977 yılları arası kameraman Melih Sertesen'le tam 64 filmde birlikte çalışmışlardır.
* Yorgo iliadis 2500 filme seslendirme yapmıştır.
* Cüneyt Arkın Tv dizileri hariç 305 sinema filmine imza atmıştır.

 

Son Yorumlar

Yandex.Metrica