Beklenmedik bir zamanda aramızdan ayrılan değerli yönetmen ve senaryo yazari Zeki Ökten'i saygıyla anıyoruz.

Günümüz Türk Sineması içinde çok önemli bir yere sahip olan, ikinci yeni kuşak sinemacılar arasında yeralan Zeki Ökten ilk sanat çalışmalarına tiyatro ile başladı. 1961 yilinda değerli  tiyatro ve sinema oyuncusu, yönetmen, ressam olan Nisan Hanceryanin yönetmenliğinde çekilen "Acı Zeytin" filminde asistan olarak Türk sinemasina merhaba dedi. Sanat alanindaki cok yönlü calismalariyla taninan ve bir çok sinema oyuncusunu yetiştiren Nisan Hanceryan'in yaninda çok sey öğrenen Zeki  Ökten, Yeşilçam’ın ünlü yönetmenlerinin yanında asistanlik çalışmalarina devam etti. 1963'te "Ölüm Pazarı" filmiyle ilk yönetmenlik denemesinde bulundu. Bu filmle beklediği yankıyı bulamayan Z. Ökten, yönetmen asistanlığını sürdürdü. 1972'de çevirdiği "Kadın Yapar" filmiyle tekrar yönetmen olarak calismaya basladi.

Zeki Ökten Türk Edebiyatında önemli bir yeri olan yazar Selim Ileri ile ortak çalışması sonucu 1973'te "Bir Demet Menekşe", filmini cekti. Selim İleri'nin senaryosunu akıcı bir dille yazdığı Bir Demek Menekse adlı aşk hikayesini filmin her karesine kattigi duyarlilikla ceken Z.Ökten bu filmle yönetmen olarak bütün dikkatleri üzerine çekti... Aynı yıl icinde "Bitirim Kardesler", "Bitirimler Sosyetede", "Vurgun" filmlerini çekti. 1974 yilinda yönetmenligini yaptigi "Askerin dönüsü", "Bosver Arkadaş“, "Hasret" filmlerinin yanisira Türkiyede sitcomun ilk örneklerinden biri olan ve TRT ekranlarinda yayinlanan "Kaynanalar" dizisinde senaryo yazari olarak çalıştı.

1976'da yönetmenliğini yaptığı "Kapıcılar Kralı" filmi ile 14. Antalya Film Festivali'nde 'Altin Portakal En İyi Yönetmen' ödülünü kazandı.
1978 yilinda senaryosunu Yılmaz Güney'in yazdigi, doğu bölgemizdeki aşiretler arasi anlasmazliklari, insanlarin kendi aralarindaki iliskilerini, Anadolu insaninin yoksul ve çaresizligini, siyasal çelişkileri anlatan "Sürü" filmini başarılı bir şekilde beyaz perdeye aktararak Ökten  yurtdışında da tanindı. "Sürü" Filmi birçok önemli uluslararası festivale katıldi ve toplam 11 ödül aldi. 1979 da Y.Güney'in senaryosunu yazdigi ve yapimciligini üstlendigi "Düşman" adli filmi çekti. Zeki Öktenin yönetmenligini yaptigi bu film yurtdisinda da cok ilgi gördü. Türk Sinemasinin başyapitlardan biri sayilabilecek "Faize Hücum"u 1982 yilinda çeken Z.Ökten başarili çekimleriyle Altın Portakal, En İyi Yönetmen" ödülünü aldi.

Geleneklerimizden nasil uzaklastigimizi ve kendi kültürümüze nasil yabancilastigimizi konu alan "Pehlivan" filmini 1984 de ceken Ökten, birçok uluslararası ödülün yanı sıra, İstanbul Film Festivali'nin Üstün Başarı Ödülü'nü kazandi.

1987 de Istanbul'un eski dar ve yokuslu  sokaklarinin bulundugu bir ticaret semti olan Tahtakalede calisan yoksul insanlarin yasamlarini ve Türkiyedeki ekonomik kargasayi anlatan bir film olan "Yoksul"u çekti. Toplumca yaşanan ekonomik çöküsü ve caresizligi son derece inandirici bir bicimde veren "Düttürü Dünya" filmini 1988 yılında cektikten dan sonra yönetmenliğe ara verdi.

1995 yılında ise Kültür Bakanlığı  ve Efes Pilsen'nin katkılarıyla "Aşk Üzerine Söylenmiş Herşey" adlı çalışmada Yusuf Kurçeli, Ömer Kavur, İrfan Tözüm ve Erden Kıral ile birlikte yer aldı.

1999 yilinda uzun bir ayriliktan sonra Güle güle filmiyle Zeki Ökten tekrar sinemaya geri döndü. Almanya ve Fransa'da gösterime giren, birçok yurtiçi ve yurtdışı festivallere davet edilen bu film 37. Altın Portakal Film Festivali'nde ‘En İyi Film' ve ‘En İyi Senaryo' ödüllerini aldı. 2002 yılında "Gülüm" 2006 yılında ise "Çinliler Geliyor" adlı filmleri yöneten Zeki Ökten e Sinema Yazarlari Dernegi Onur Ödülü verildi.

Zeki Ökten Türk Sinemasinda  öne cikip büyük sözler söylemek yerine , filmleriyle konusan bir yönetmen ve senaristtir. Filmlerine bakildiginda cagimizda hizla kaybolan insanlik degerlerinin bir inci gibi islendigini görürüz.Kendine özgü bir duyarlilikla icsel dünyalari isleyisi , söylenmesi gerekenleri alcak gönüllülükle vermesi, Toplumsal gercekleri ele alisi Z.Öktenin kisiligini yansitmaktadir.

19 Aralık 2009 tarihinde aramizdan ayrilan Zeki Ökteni Cumhurbaskani Abdullah Gül“Türk sinemasının gelişmesine değerli katkılarda bulunan Zeki Ökten her zaman sevgi ve saygıyla hatırlanacaktır ."Kültür ve Turizm Bakanı Ertugrul Günay" Toplumsal sorunları tüm açıklığıyla beyazperdeye yansıtan Zeki Ökten'in filmleri bugün dahi gerçekçiliğini korumaktadır. Bu durum onun ne derece zamanı aşan ve bu toprakların insanına hitap eden bir sinema anlayışına sahip olduğunun kanıtıdır." Sözleriyle ugurlarken bizde kendisini Aziz Nesin in bir siiriyle ugurluyoruz.

HOŞÇAKAL GÜZEL DÜNYAM 
 
Hiç kimse buyur etmedi beni 
Bu dünyada hiçbir yere 
Ama açtım bütün kapıları tekmeleyerek 
Bütün engelleri göğüsleyip yıkarak 
Buyrun dediler o zaman incelikle 
Buyur ettiler 
Ve 
Buyurdum 
 
Elimden geldiğince görevimi yaptım 
Gülümsedim hıçkırıklarımı boğarak 
Sonunda kimsenin yorulmadığı denli yoruldum 
Artık kapılar açık kalsın 
Bundan sonra gireceklere 
Şimdi dinlenmeye gidiyorum 
Hoşcakal güzel dünyam.
 
AZİZ NESİN
 
 
 

 

Son Yorumlar (1)

Göztepe avatar Göztepe 15 Ağustos 2016 12:32:35

10

Değerli yönetmen Zeki Ökten'i iyi şekilde anlatan güzel eski bir makale Teşekkürler.

Yandex.Metrica