Vurun Kahpeye

8,84

( 6 kişi yorum yaptı )

Vurun Kahpeye

Sinema Filmi

1964

‘On the Beach’deki (1959) (Ernest Gold) ‘The Mysterious Signal’. Ömer Efendi ve genç öğretmen Aliye önlerinden geçiyor.
Hacı Fettah; “Edepsiz herife bak. Peçesiz avradı takmış peşine nasıl da gidiyor. Pis Kuvayı Milliyeci. Asmalı böylelerini, ibreti âlem için asmalı.”
Kantarcıların Hüseyin; “Ömer Efendi’yi ne yaparsan yap ama Hocanıma ilişme Fettah Efendi.”
Fettah; “Kadından başka bir şey bilmez misin sen? Bu hal Kantarcıların Hüseyin’e yakışır mı hiç?”
Hüseyin; “Böylelerini görünce dayanamıyorum, ne yapayım.”
Fettah; “Toprak doyursun gözünü.”
Hüseyin; “Dünya bu! Kimi at avrat peşinde, kimi bağ bahçe peşinde.”
Fettah; “Bana mı bu taş kantarcı?”
Hüseyin; “Kime bellersen artık.”
Fettah; “Kimin Ömer Efendi kadar bağı bahçesi olursa elbette herkesin gözü olur. Ee, gün ola harman ola. Elbet bir gün sorarım ben o Kuvayı Milliye’ciye.”
Hüseyin; “(Bıyık burarak) Sor, sor. Bakalım bu Hocanımın hesabını ben nasıl soracağım.”

Aynı adlı romanın (1923/26) (Halide Edib Adıvar) (Özgür Yayınları-Dördüncü Basım–1999) ikinci çevrimi.
Jenerikte, ‘El Cid’den (1961) (Miklós Rózsa) ‘Overture’ ve ‘Ben Hur’dan (1959) (Miklós Rózsa) ‘Prelude’ kullanılmış.
‘Muallime’ Aliye… ‘Yüzü bir gül goncası, gözleri iki kocaman menekşe’. Yemen, Kafkasya derken Suriye’de şehit düşmüş bir Yüzbaşı ile ince hastalıktan erken yaşta giden Fatihli bir kadının çocuğu. Kız Öğretmen Okulu’nu bitirmiş. Herkes ‘taşra hizmetinden vebadan ürker gibi kaçarken’ o Anadolu’ya gönüllü gidiyor. ‘Buranın çocuklarını yetiştirmeyi, İstanbul’da kalmaya tercih etmiş’.
“Bu kasabanın toprağı toprağım, evi evim. Bu diyarın çocukları için bir ana, bir ışık olacağım. Vallahi ve Billahi.”
Milli Eğitim Müdürü Muzaffer Yenen’in önerisiyle Eşraftan Ömer Efendi ve karısı Gülsüm’ün yanında kalacak.
‘Nihâvend Makamında Enstrümantal Sazeseri’. Ömürlerinin kışında bir karı koca. Gelinlik kızları Emine’yi yeni kaybetmişler. “Hastalandı. Ne olduğunu anlayamadık. Haftasına çıkmadı. Sen yaştaydı. Müdürün odasında seni görünce içim sızladı. Eminemizi görüyorum sandım. O yattıkça Allah, sana uzun ömür versin.” Rahmetlinin yerini alır. Emine sağ olsa yine evlat edinirler miydi Aliye’yi?
Aile tarafından korunduğu halde başına gelmedik kalmıyor.
‘Toprağı toprağım, evi evim’ dediği bu kasabada çocuklara ‘bir ana bir ışık’ olacak ama ‘okuldaki vazifesi hiç de kolay değil’. Yardımcı muallim Hatice Hanım, kahramanımızdan ‘hoşlanmamış’. Çocuklar da tam bir başıbozukluk içinde. Sakız çiğneyen ve kavga eden (1949’daki ilk çevrimde geç geliyordu, 1973’deki üçüncü çevrimde sigara içecek) Kantarcıların Hüseyin’in yeğeni Sabri’yi dersten çıkarınca ‘burasının İstanbul olmadığını anlıyor’. Öğretmenin ‘haddini bildirmeye’ gelen Hüseyin’e ancak 60’larda olabilecek bir yanıt verir; “Benim için eşraf çocuğu da birdir fakir çocuğu da.” Eşraftan birine böyle karşı çıkabilmesi O’nu öğrencilerin gözünde ‘şaşılacak bir insan haline getirir’.
‘El Cid’deki (1961) (Miklós Rózsa) ‘Palace Music’ El tırnak kontrolünde bu melodi var.
“Yavaş yavaş bu kasabayı daha çok sevmeye başladım. Çocuklar tam istediğim gibi birer talebe olmuş, derslerine çalıştıkları gibi temizliklerine de dikkat ediyorlardı.”
Sınıfta, yaklaşık 20 yıl sonra yazılacak olan ‘Bu Vatan Kimin’ (1938) (Orhan Şaik Gökyay) şiirini okuyor. (İlk ve üçüncü çevrimdekiler ise Tevfik Fikret’ten ‘Papatya’ ve ‘Millet Şarkısı’).
Hacı Fettah, Mümtaz Ener’in sesiyle filmin en etkili kişisi. Kuvayı Milliye düşmanı. “Onların kanı kâfirin kanı gibi helaldir” diyor. Romanda, ‘bıyıksızlara ve gâvur gibi yakalık takanlara da karşı’. Nedense Aliye’ye nefret dolu. İki amacı var. Ömer Efendi’nin topraklarına el koymak ve Aliye’yi ‘kasabanın meydanında parçalatmak’.
O’nun kışkırtmasıyla, ‘Muallime’, kasabalılar arasında İzmir’in işgali kadar heyecanlı bir konu olur.
Fuat Bey’in adı bir önceki filmde Tosun, 1973’deki çevrimde Tahsin. Karadeniz sahillerinin yetiştirdiği uzun boylu, kartal yüzlü, sert ve güzel bakışlı bir genç Yüzbaşı. Ülkenin işgalinden sonra dağa çıkmış. Filmde göremeyeceğiz ama bir babası bir de kardeşi var. Anneciği ölmüş. “Aşkların en güzeli, en büyüğü vatan aşkıdır” diyordu delikanlı.
‘Ben Hur’daki (1959) (Miklós Rózsa) ‘Love Theme’. Aliye ile göz göze geldiği ‘uzun ve sonsuz dakika’ sonrasında en az o kadar güzel başka bir aşk yaşayacaktır.
“Bir gün hem de çok uzak olmayan bir gün, bu yurdun üzerindeki kara bulutlar dağılacak… Eğer bu mücadeleden sağ dönersem saadetimi paylaşmak ister misin Aliye? Benim eşim olur musun? Bekler misin beni?” Sevgisini söyleyişi bu cümlelerle.
Ancak önce hem dış hem de kasabadaki düşmanla mücadele etmek zorunda.
‘King of the Kings’deki (1961) (Miklós Rózsa) ‘The Way of the Cross’. Milli Mücadele için ileri geri konuşan Hacı Fettah’ı tutuklatır. Ancak sevdiği kızın ricası ile serbest bırakıyor. “O’na vereceğiniz ceza sizin adınızı lekelemekten başka bir işe yaramayacaktır” demişti genç kız. Cehenneme yolundaki iyi niyet taşları!
Hacı Fettah ve Kantarcıların Hüseyin, küçücük çıkarları için, Mevlit okunduğu gece düşmanı kasabaya getirirler. Kumandan (romanda Damyanos) genç öğretmene tutulur. Aliye, bu durumu cephaneliğin havaya uçurulması için kullanıyor.
Sonunda düşman denize dökülür. Ama Fettah’ın kışkırtması ile Aliye öldürülünce zafer sevincinin yerini gözyaşı alıyor.
‘Saba Makamında Keman Taksimi’. Üzerine al bayrağımızın örtülmesi bu notalarla.
Keşke, cehaletle savaşın simgesi olan genç öğretmenin durumu, Cumhuriyet’in ilerdeki başarılarına bağlı olarak, belirsiz bırakılsaydı.

Fakir Baykurt, anılarında (Köşe Bucak Anadolu) (Papirüs Yayınevi) (Birinci Baskı–2000) (Sayfa 215) Halide Edib Adıvar’ın kendisine söylediklerini yazıyor; “İç düşmanla boğuşmak, dış düşmanla boğuşup onu yenmekten zordur.”
Sultanahmet Mitingi’nin yiğit konuşmacısı Mustafa Kemal’i ‘daha zor’ dediği bu mücadelede yalnız bırakmış.
Hiç olmazsa sayfalarda Aliye öğretmene sahip çıkabilirdi.
(Yazan: Murat Çelenligil)

Oynayanlar

Hülya Koçyiğit Hülya Koçyiğit Aliye Öğretmen
Ahmet Mekin Ahmet Mekin Fuat
Talat Gözbak Talat Gözbak Hüseyin
Ali Şen Ali Şen Hacı Fettah
Reha Yurdakul Reha Yurdakul Kumandan
Vahi Öz Vahi Öz Ömer
Hakkı Kıvanç Hakkı Kıvanç Selim
Hüseyin Zan Hüseyin Zan Haydar
Muzaffer Yenen Muzaffer Yenen Maarif Müdürü
Selahattin İçsel Selahattin İçsel Latif
Nezihe Güler Nezihe Güler Gülsüm
Danyal Topatan Danyal Topatan Karaoğlu
Asım Nipton Asım Nipton Ali Bey
Adalet Cimcoz Adalet Cimcoz Hülya Koçyiğit Seslendirmesi
Hayri Esen Hayri Esen Ahmet Mekin Seslendirmesi
Toron Karacaoğlu Toron Karacaoğlu Reha Yurdakul Seslendirmesi
Rıza Tüzün Rıza Tüzün Muzaffer Yenen/ Asım Nipton Seslendirmesi
Mümtaz Ener Mümtaz Ener Ali Şen Seslendirmesi
Nermin Özses Nermin Özses Kasaba Sakini
Sabahat Işık Sabahat Işık Kasaba Sakini

Ekip

Kurgu Turgut İnangiray (Kurgu)
Sanat Yönetmeni Danyal Topatan (Sanat Yönetmeni)
Yapım Ekibi Nevzat Altındal (Yapım Amiri)
Yönetmen Ekibi Yılmaz Korkut (Yönetmen Yardımcısı)
Alpay Ziyal (Yönetmen Yardımcısı)
Kamera Ekibi Yavuz Gönenç (Kamera Asistanı)
Post-Prodüksiyon Şerif Gören (Negatif Kurgu)
Sezai Elmaskaya (Negatif Kurgu)
Hilmi Başcan (Laboratuar Şefi)
Işık Ekibi Mehmet Çakar (Işık Şefi)
Ses Ekibi Yorgo İlyadis (Ses Kayıt)
Orhan Aksoy (Senkron)

Firmalar

Erman Film (Yapım)
Ender Işık Servisi (Işık)
Erman Film (Film Hazırlık)

Son Yorumlar (6)

t_rex avatar t_rex 27 Şubat 2012 19:25:02

10

serinin en güzel filmi. ne lütfi akad ne de halit refiğ. gerçek  kahraman orhan aksoy. muhteşem bir çalışma eseri. öğretmen aliye.. onu çok sevdim. yatağından linçe alınırken ki sahne müthiş, korkunç .  o an oradaydım sanki. h. koçyiğitin,  taşlama e snasındaki haykırış  sahnesi ne yazık ki çok kötü performanstı. gece camiye yolculuk sahnesi harikaydı. koçyiğit'i hiç bu kadar güzel görmemiştim. ahmet mekin portre olarak çok yakışmış filme. filmdeki yanlış ışık kullanımı sonucu oluşan, çehrelerin netlikten uzaklaşması çok üzücü. dönemimizden de serinin devamını umuyorum. en azından bir televizyon filmi olarakta bu güzellik yaşatılabilir.

kariz_ma_35 avatar kariz_ma_35 16 Şubat 2012 18:22:02

10

Sinemamızda 3 defa çekilen  2.cisi olan eşsiz romanın ürünü olan bir başyapıt niteliğinde bir film. Bir anadolu kasabasına muallim(öğretmen) olarak atanan. Kurtuluş savaşı yıllarında batıl inanç ve kişilerle dahada önemlisi. Düşman kumandanı ve işbir likçileri ile başetmeye. Vatanını kurtarmaya çalışan ve sonu hazin bir biçimde biten bir  Türk kızının. Halkın kışkırtmasıyla mücadelesini canıyla ödemesini yansıtmış mükemmel bir film. "Aliye" Hülya Koçyiğit öğretmen olarak atanmış çiçeği burnunda bir muallimdir. Türk kumandanı "Fuat" Ahmet Mekin'e aşık olur karşılaştıklarında. Aliye'ya analık babalık eden kasaba eşrafından "Ömer" Vahi Öz'dür. Kasabanın fesat ortalığı karıştıran iki kişi vardır "Fettah" Ali Şen ve "Hüseyin" Talat Gözbak'tır. Çıkarları gereği düşman kumandanı "Reha Yurdakul" ile bile işbirliği yaparlar onları kasabaya sokarlar. Bu arada Aliye ile Fuat nişanlanırlar fakat Aliye'ye 3 kişi aşıktır Fuat,Hüseyin ve diğer düşman kumandanıdır. Vatanını kurtarmak için Aliye kasabalının çocuğuyla Fuat'a not gönderir herşeyi yapar. Aliye'ye tutkun olan işgalci düşman kumandanı olaylara biraz daha yumuşak bir şekilde yönlendirir. Sürekli Fuat ile irtibatta olan Aliye onu evine alır düşmanların cephanesini patlatmak için. Vatanı için son kozlarını oynayan Aliye düşman kumandanına 3 şart sunar. Babası serbest kalacak,Nikaha kadar müslüman olarak yaşayacak ve Evin çevresindeki askerler çekilecektir. Bu sırada cephanelik patlatılır ve savaş başlar. Düşman askerleri kovalanır sopalarla ve Hacı Fettah halkı kışkırtarak meydan'da. Aliye'nin kafasını taşla ezerek öldürür daha sonra Hacı Fettah ve Hüseyin idam edilerek öldürülür kumandan tarafından. Süper bir film oyunculuk olsun her yönden harika. Halide Edip Adıvar'ın eşsiz eseri fakat en beğendiğim karakter filmin tuzu biberi Ali Şen oluşturmuş. Bu filmden biraz daha esinlenmiş hali olarakta. Orhan Elmas'ın yönettiği Hülya Koçyiğit'in Aşkın Zaferi (1973) o filmle bu filmin arasında bayağı benzerlikler var.

MGUNAY avatar MGUNAY 14 Şubat 2012 14:15:02

10

Renkli versiyornundan bence daha başarılı bir film emek veren herkeze teşekkürler.

kartal tibet tutkunu avatar kartal tibet tutkunu 20 Şubat 2011 16:08:02

10

Film: Ünlü yazar Halide Edip ADIVAR'IN Bir Roman'ın dan esin sinemaya 2. kez çekilen eğitsel amaçlı.. Aydın bir öğretmenin yobaz zihniyetlerin linç etme maruzuna karşın, vermiş olduğu Yılmaz çetin mücadele ve onur. 1.) Film: Sezer SEZİN 2.) Film Hüly a KOÇYİĞİT 3.) Film Hale SOYGAZİ'NİN üst düzey'i oyunu yüce Türk öğretmenini başarılı bir şekilde temsil ettiği övgüye değer evsafta olan, ışıkçıdan yönetmenine herkesin bir emek ürünü. Ben şahsen üç filmi de birbirinden hiç ayırı tutamam...

f_ebru_b avatar f_ebru_b 09 Şubat 2008 18:17:02

10

kitabı zaten olağnüstü bi eser.filmide gayet güzel olmuş.

nedim yıldız avatar nedim yıldız 16 Ekim 2007 18:22:10

10

sezer sezinli aynı isimli filmin ikinci çevrimi...genç,güzel fedakar bir öğretmenin gerici yobaz bir din adamı tarafından,ahaliyi ayaklandırarak linç edilmesinin öyküsü...bütün oyuncuların mükemmel olduğu bu filmi mutlaka seyredin...üçünçü renkli çev rimde hale soygazi başrolde...

Yandex.Metrica